Als kersverse Politicologiestudent maak je kennis met allerlei identiteiten: van corpsbal en studienerd tot Europeaan en democraat. En Amsterdammer.

Door Davey Meelker

Amsterdam is de hoofdstad van het land, maar is uniek en geen afspiegeling van dorsnee Nederland. Bij de afgelopen Europese verkiezingen was Amsterdam de enige stad waar de grootste partij van het land (CDA) niet eens 5% procent van de stemmen haalde. Nergens anders in Europa haalde de grootste partij van het land zo weinig stemmen in de eigen hoofdstad als in Amsterdam. Ook de rest van de uitslag kwam lang niet altijd overeen met de landelijke telling. Wat maakt Amsterdam zo anders dan de rest van het land? Wat is de Amsterdamse identiteit?

De ware identiteit van de mens komt pas echt naar boven wanneer men ontrokken wordt aan hetgeen hij of zij zijn identiteit aan verleend. Of het klompendansende Nederlandse Australiers zijn of molenbouwende Canadezen van Nederlandse afkomst, zij voelen zich meer verbonden met de Nederland nu ze er niet meer zijn. Zelf zit ik, geboren en getogen in Amsterdam, op moment van schrijven in Guatemala met een grote groep Amsterdammers. Je merkt gelijk de verbondenheid; ´op welke school heb jij gezeten´, ´ken je die´, ´wist je nog toen´. De amsterdamse verbondenheid werd pas echt duidelijk bij het kijken van de 100 mooiste Ajax-goals, op een meegerbrachte laptop, toen iedereen aan het scherm gekluisterd zat, maar de enige Nijmegenaar maar ´even ging roken´. Is het deze verbondenheid wat ons Amsterdammers, waar we ons ook bevinden, tot Amsterdammer maakt?

De Amsterdamse identiteit gaat verder dan dat. Het is ook de uniekheid van de stad die de identiteit van Amsterdam en haar inwoners vormt. Het begon al honderden jaren geleden in de Gouden Eeuw, toen Amsterdam de wereld heerste. Aan deze tijd heeft Amsterdam haar grachtengordel en vele andere rijkdommen te danken, wat haar het unieke karakter en sfeer geeft. Dit, samen met het wereldberoemde gedoogbeleid en de aanwezige cultuur, maakt dat er jaarlijk 4 miljoen toeristen overnachten in Amsterdam en dat er een veelvoud hiervan aan dagjesmensen de stad bezoeken.

Uiteindelijk maakt niet niet alleen de geschiedenis van de stad haar identiteit, maar vooral ook haar inwoners. Dankzij de grote diversiteit in mensen en culturen leeft en beweegt Amsterdam dag en nacht. Amsterdam is de stad met de meeste verschillende nationaliteiten ter wereld, namelijk 179. Dit kan voor spanningen zorgen: Amsterdam-West is regelmatig toneel van onrusten en Theo van Gogh werd op de Linneausstraat in Amsterdam-Oost vermoord door een een jongen met zowel een Marokaanse als Nederlandse nationaliteit. Maar het was in Uden waar als vergelding op deze moord een islamitische basisschool in vlammen opging. Twee dagen na deze brand verijdelde de politie een aanslag op een met racistische teksten bekladde Moskee in Venray. Maar weer twee dagen later kon de politie een aanslag op een Moskee in het Limburgse Helden niet voorkomen. Amsterdam lijkt, ondanks of misschien wel dankzij de grote diversiteit, niet bijzonder snel ontregeld door een dergelijk incident.

In een stad met een eigen identiteit mag het eigen dialect niet ontbreken. Maar los van het feit dat ´een pikketanissie er altijd in gaat´ en ´in Mokum ik rijk ben en gelukkig tegelijk´, is ook de manier de waarop deze taal wordt gebruikt kenmerkend voor de Amsterdammer. Dit is namelijk direct. Zoals de Amsterdamse rapper Def P al verwoordde: ´Lul maar lekker slap als het om een erectie gaat, hier in Amsterdam zegt iedereen waar het op staat´. Deze directheid kan als onbeleefd worden ervaren, maar is zo niet bedoeld. Op de Albert Cuyp markt zullen ze zeggen dat het het aard van het beestje is.

Het beheersen van het Amsterdams alleen maakt nog geen Amsterdammer. Lang niet alle inwoners van Amsterdam beheersen de Mokumse tongval en sommige rasmokummers bezigen hun dialect elders. Veel Amsterdammers zijn verhuisd naar omliggende gemeenten als Almere, Purmerend of Hoofddorp, waarmee de geboortestad niet langer bepalend lijkt te zijn voor de identiteit.

Verder is de eerder genoemde aanwezige cultuur (los van de vele verschillende culturen) indentiteitbepalend voor de stad. Er is namelijk geen enkele stad in het land met zoveel musea, theaters, concertzalen etc. als Amsterdam. Dit zorgt niet alleen voor de vele toeristen, maar is bepalend voor de inwoners van Amsterdam. De hoge cultuur trekt namelijk kunstenaars aan, maar ook intellectuelen en studenten. Samen met het grote aantal lageropgeleiden en de verschillende aanwezige culturen, zijn we weer terug bij de unieke diversiteit van de stad.

Wat is nu de Amsterdamse identiteit? En wie zijn Amsterdammers? Amsterdammers zijn verbonden in verscheidenheid. Amsterdam is een stad met vele gezichten. Het is de cultuurhoofdstad van het land, maar tegelijk heeft het de grootste dichtheid in coffeeshops. De diversiteit van de stad en haar inwoners maakt de identiteit. Immigranten, studenten, yuppen en tokkies: echte Amsterdammers gaan en komen.